صفحهی اول » دانشکده علوم پایه وپزشکی » گروه زیست شناسی -جانوری
گروه زیست شناسی -جانوری
تاریخ ایجاد :
۱۳۸۹/۱۱/۰۶ | تاریخ آخرین بروزرسانی :
۱۳۹۰/۰۴/۰۴
آشنایی با رشته زيست شناسي گرايش علوم جانوري:
رشته زيست شناسي يکي از رشته هاي مهمي است که بين بسيارياز علوم رابطه ايجاد مي کند. پايه و اساس اين رشته را موجود زنده تشکيل مي دهد.
اگر چه دانش زيست شناسي قدمتي فراوان دارد و رگه هاي آن را تا پيش از ميلاد وزمان ارسطو مي توان يافت، اما تحولات و پيشرفتهاي گذشته بويژه در طراحي و ساختابزارها و دستگاهها موجب پيدايش زمينه هاي تخصصي تر شدن اين رشته و تقسيم آن بهگرايش ها و رشته هاي گوناگون گرديده است.
از جمله گرايشهاي جذاب، گرايش علوم جانورياست که هدف آن شناسايي سلول زنده و ساختار آن در جانوران مي باشد. پيشرفتهاي اخيربشر در حوضه فن آوري مدرن به کمک رشته زيست شناسي در گرايشهاي مختلف آن از جملهعلوم جانوري منجر به پيدايش نتايجی اساسي گرديده که زندگي انسان را در حوضه هاي مربوطه دستخوش تحول نموده است.
جانوران از ديرباز معلم انسان بوده اند و انسان در كلاس آنها مبارزه، شنا، پرواز، و بطور كلي استفاده از مواهب طبيعت را فراگرفته است. به همين دليل بسياري از محققان و دانشمندان، شاگردان اين كلاس جذاب هستند و حتي علم "بيونيك"، آموزش علمي درسهاي همين كلاس مي باشد. علمي كه به بررسي موجودات زنده مي پرازد تا بتوانند با كشف رازهاي زندگي آنها به پيشبرد تكنولوژي كمك كند. براي مثال پژوهشگران اين علم با مطالعه بر روي پشه مي خواهند پارازيت هايي را كه باعث اختلال دستگاههاي مخابراتي مي شود، از ميان بردارند چون پشه با ارتعاش بالهاي خود وزوزي به راه مي اندازد كه اين صدا از هرگونه پارازيت اعم از غرش رعد و يا زوزه سوت هاي كارخانه هاي صنعتي عبور كرده و به پشه اي ديگر در 50 متري او مي رسد.
اين علم مهم و روزآمد كه كمتر از 40 سال از عمرش مي گذرد، ارتباطي تنگاتنگ با علوم جانوري دارد و بسياري از محققان علوم جانوري در آزمايشگاههاي همين علم مشغول تحقيق و مطالعه بر روي جانوران هستند.
رشته زيست شناسي يکي از رشته هاي اساسي براي ورودبه رشته پزشکي مي باشد. دانش جويانی مي توانند در اين زمينه موفق شوند که اطلاعاتخوبي در زمينه شيمي، فيزيک و ریاضی داشته باشند. اين افراد بايد روابط اجزاء و سلولها و ساختار موجودات و قوانین فیزیکی حاکم بر آنان راا به خوبي فرا گرفته باشند. هدف اين شاخه به وجود آوردن زمينه هاي مساعد براي شناخت علوم جانوري، برقراري ارتباط صحيح آن با ساير علوم و در نتيجه تربيت كارشناساني است كه قابليت درك و حل مسائل بنيادي علوم جانوري را داشته و به جنبه هاي كاربردي آن آشنا باشند. داوطلبان ورود به اين شاخه بايد در دروس زيست شناسي، فيزيك، شيمي و رياضي دبيرستان قوي باشند. اهميت اين شاخه با توجه به نياز علوم پزشكي، بخشهاي تحقيقاتي و آموزشي و موزه ها و باغ وحشها به كارشناس و محقق در شاخه علوم جانوري به خوبي مشخص مي شود. جانورشناسي، حشره شناسي و زيست شناسي مولكولي، فيزيولوژي جانوري و ... از جمله دروس تخصصي اين شاخه مي باشند.
یکی از جنبه های مهم جانورشناسي بخصوصجانورشناسي کشاورزي می باشد که بامشکلات عدیده ای مواجه است. از آنجايي که دردانشگاههاي ما اين موضوع کمتر مورد توجه بوده اغلب کارشناس هاي فارغ التحصيل ازدانشگاهها کمتر در مورد اين زمينه بارعملي لازمه را دارا مي باشند. اين بخش مبارزه با عواملخسارات زا که بيشتر در مورد کنه هاي گياهي و جوندگان و حلزونهاي گياه خوار است، وبررسي بيولوژي و اکولوژي آفت ها و روشهاي مبارزه در مناطق مختلف کشور را در چهارچوب طرحهايتحقيقاتي کوتاه مدت و ميان مدت و بلند مدت منطقي و ملي به انجام مي رساند.
از آنجايي که زمينه تحقيقاتي و علمي در دوره کارشناسي درباره عوامل ذکر شدهمحدود است، بيشتر فارغ التحصيلان بعد از دوره کارشناسي و کارشناسي ارشد و دکترانسبت به موضوع هاي اعلام شده گرايش پيدا مي کنند و وارد مرحله تحقيق و پژوهش ميشوند. اين خلاء باعث شده که در موضوعات مورد بحث يک مقدار تعداد نيروهايمتخصص کم باشد. اما اهميت اين آفات امروزه به صورت عدم توجه مي تواند بخشعظيمي از دستاورد کشاورزان را مورد هجوم و خطر قرار دهد.
برخي از اهداف مثلبررسي بر روي جوندگان که يکي از اهداف عمومي است ، آن جاذبه را که بايد در بين محققينداشته باشد، ندارد، ولي زمينه تحقيق در اين زمينه، از نيازهای مهم کشاورزان مي باشد، شايدبتوان گفت که 10 درصد محصولات کشاورزي در سطح جهان امروزه مورد هجوم آفت ها قرار ميگيرد، که در ايران تعداد محققين اين رشته با توجه به نیاز گسترده بخش کشاورزی بسیار کم است.
لذا کساني کهنسبت به بررسي جوندگان و پرندگان در کشاورزي علاقه مند باشند، زمينه کاري بسياروسيعي براي آنان وجود دارد که مي تواند اوقات آنان را پر کند و بخشي از نيازکشاورزي را تأمين کند.
لذا کساني کهنسبت به بررسي جوندگان و پرندگان در کشاورزي علاقه مند باشند، زمينه کاري بسياروسيعي براي آنان وجود دارد که مي تواند اوقات آنان را پر کند و بخشي از نيازکشاورزي را تأمين کند.
ماهيت:
اهميت شناخت جانوران و خواص آنها را بهتر است با يك مثال روشن كنيم. امروزه، استفاده از مواد شيميايي براي كنترل آفات راه درستي نيست. چون اين مواد تعادل اكولوژي محيط زيست را برهم مي رنند. در حالي كه با شناخت گونه هاي حشرات شكارچي مي توان بسياري از آفات مثل حشرات مضر را از بين برد. در اين ميان مي توان به كفش دوزك ها اشاره كرد كه امروزه كاربرد بسياري در اقتصاد كشاورزي آمريكا دارند و يا مگس هاي مفيد كه از شته ها تغذيه مي كنند. پس علوم جانوري و شناخت جانوران از ابعاد مختلف داراي فوايدي است كه شناخت جنبه هاي سلامت زندگاني و صرفه جويي اقتصادي او بعد بسيار ساده آن مي باشد.
گرايش هاي مقطع ليسانس:
علوم جانوري خود يكي از گرايش هاي رشته زيست شناسي است. اما اين گرايش سه بخش اصلي دارد: 1- جانورشناسي يا بيوسيستماتيك 2- فيزيولوژي جانوري اعم از حيواني و انساني 3- بافت شناسي و جنين شناسي جانوري
بسياري از گرايش هاي زيست شناسي وابسته به علوم جانوري هستند. براي مثال يك محقق علوم سلولي و مولكولي تا با يك جانور و وضعيت زيستي آن آشنا نباشد نمي تواند روي سلول آن كار كند.
آينده شغلي، بازار كار، درآمد:
مراكز علمي و پژوهشي كه به طور مستقيم نيازمند كار و فعاليت كارشناسان زيست شناسي است عبارتند از: آزمايشگاههاي زيست شناسي در دانشگاهها و موسسات تحقيقاتي و تدريس علوم زيستي در مدارس، وزارتخانه و موسسات ديگري در زمينه هاي كشاورزي- باغباني، منابع طبيعي، جنگلها و مراتع، محيط زيست، فضاي سبز، بخشهاي تحقيقات كشاورزي، اصلاح نباتات، پرورش گياهان زينتي، بررسي و شناخت جوامع گياهي و گياهان دارويي و صنعتي، باغهاي گياه شناسي و ... همچنين فارغ التحصيلان رشته ها و گرايشهاي علوم جانوري و زيست شناسي عمومي و ميكروبيولوژي و ژنتيك مي توانند در موسسات دولتي و غيردولتي از قبيل: شيلات، محيط زيست، شناخت و بررسي فونها (جانوران كشور و منطقه) آزمايشگاهها و مراكز خون شناسي، بافت شناسي، ميكروب شناسي، انگل شناسي، موزه هاي تاريخ طبيعي و ... فعاليت كنند.
البته فرصت هاي شغلي متخصصان علوم جانوري محدود به آزمايشگاههاي بيونيك نمي شود بلكه در كشورهاي صنعتي و پيشرفته، علوم جانوري مثل ساير علوم پايه از اهميت و ارزش بسياري برخوردار است و متخصصان آن مي توانند در مشاغل مختلفي مثل شناسايي گونه هاي مختلف جانوري، گسترش دادن موزه ها، رهبري تورهاي تخصصي و مراقبت از نمونه ها و سوژه هاي زنده فعالت بكنند.
رشته زيست شناسي با گرايش علوم جانوري، مجموعه اي از اطلاعات را دراختيار دانشجويان قرار مي دهد که به کمک آن پس از فراغت از تحصيل در حوضه هاي زيرقادر به فعاليت مي باشند:
· تدريس در گرايشهاي مختلف در سطوح دبيرستاني و درسطوح بالاتر طي مدارج بالاتر.
· فعاليت در آزمايشگاههاي مدارس و دانشگاه کشورو مراکز درماني و تحقيقاتي.
· آموزش مطالب نظري از جمله تشريح اندام مختلف وانجام تحقيقات مختلف در مراکز مربوطه.
· در وزارت درمان و پزشکي، جهادکشاورزي، بيمارستانها و شهرداريها پزشکي قانوني