صفحهی اول » دانشکده علوم پایه وپزشکی » گروه شیمی کاربردی
گروه شیمی کاربردی
تاریخ ایجاد :
۱۳۸۹/۱۱/۰۶ | تاریخ آخرین بروزرسانی :
۱۳۹۰/۰۴/۰۴
تاریخ پیدایش دانش شیمی را شاید بتوان با پیدایش انسان بر کره زمین همزماندانست. تاریخ پر از افسانههای کیمیاگری و کیمیاگران و رؤیاهای انسان در رسیدن بهغیرممکنها بوده است. تردیدی نیست که دنیای امروز تا حد قابل ملاحظهای بر اثرفعالیتهای شیمیدانها شکل گرفته است. بدون توسعه شیمی و صنایع شیمیایی در هرکشوری، صنایع آن کشور چهرهای ناقص خواهد داشت. .شیمی دانش مولکولها، اتمها وپیوندهاست. دانشی که میتواند خواص ماده، چگونگی تغییرات و شیوه تولید آنها رابررسی کند. این دانش، زیربنای بسیاری از علوم دیگر زیستی و صنعتی است.یک شیمیدان باموادی سروکار دارد که هریک دارای خواص گوناگونی است. آشنایی با این مواد و خواصآنها در یک مجموعه دانشگاهی به عنوان رشته شیمی جای میگیرد. شیمی، علم اتمها، پیوندها و مولکولهاست. دانشی که میتواند خواص ماده، چگونگیتغییرات و شیوه تولید آنها را ازهسته اتم گرفته تاکهکشانها بررسی کند و رشته شیمی ، رشتهای است که به پرورش متخصصانی میپردازد کهبا مطالعه و تحقیق و آزمایش به ابداع و نوآوری پرداخته و یا فرآوردههای شیمیایی راکنترل میکنند.
گرایشهای رشته شیمی در مقطع کارشناسی
رشته شیمی گرایش محض
در رشته شیمی با گرایش شیمی محض در یک دوره ۳ ساله مشترک با گرایش شیمی کاربردیاصول اولیه شیمی مورد بررسی قرار می گیرد و بعد از دروس تخصصی در زمینه مربوطهارائه می گردد که این دروس بیشتر جنبه ی تئوری دارند. دانشجویان رشته شیمی مجاز به گذراندن ۸ نیم سال تحصیلی می باشند که بعد از آن بهاخذ مدرک کارشناسی نایل می شوند. این دروس در غالب دروس عمومی، اختصاصی و پایهاست.
رشته شیمی گرایش کاربردی
دانشجویان این رشته از نگاه صنعتی و کاربردی به شیمی نگاه کرده و وظیفه انتقالیافته های جدید در عرضه شیمی به صنعت و تکنولوژی را به عهده دارند و در طراحیواحدهای مختلف و پی ریزی منابع بسیار عظیم معدنی و گاز و نفت نقش دارد. کسانی که در این رشته فعالیت می کنند باید از نظر ریاضیات،فیزیک و شیمی اطلاعات بالایی داشته باشند. شیمی کاربردی حد فاصل بین شیمی محض ورشته های مهندسی شیمی است که فارغ التحصیلان می توانند در صنایع مختلف شیمیاییمانند چرم، رنگ، پلیمر و صنایع داروسازی مشغول به کار شوند و طبیعی است هرچه کشوری،پیشرفته تر باشد نیاز به این دانشجویان و فارغ التحصیلان بیشتر است.
رشته دبیری شیمی
برای تامین نیاز آموزش و پرورش به کارشناسان شیمی که وظیفه ی تدریس شیمی را دردبیرستان عهده دار شوند، این رشته پایه گزاری شده است. در این رشته دانشجو همان واحد هاییکه برای شیمی محض ارائه می شود به همراه دروس تربیتی ویژه آموزش و پرورش را پشت سرخواهد گذاشت. امکان ادامه تحصیل تا مقطع دکتری میسر می باشد.
دروس کارشناسی شیمی
دروس مشترک بين گرايشهاي شيمي :
رياضي عمومي ، فيزيک پايه، شيمي عمومي، معادلات ديفرانسيل، شيمي آلي، شيمي تجزيه، شيمي تجزيه دستگاهي، شيمي فيزيک، شيمي معدني، زبان تخصصي شيمي، کاربرد طيف سنجي در شيمي آلي، جداسازي و شناسايي ترکيبات آلي، مباني کامپيوتر و برنامه نويسي، روش استفاده از متون علمي شيمي.
دروس تخصصي گرايش شيمي محض:
اصول صنايع شيميايي، شيمي آلي فلزي، مباني شيمي کوانتومي، کارگاه يا شيشه گري، گرافيک و نقشه خواني، شيمي فيزيک آلي، طيف سنج مولکولي.
دروس تخصصي گرايش شيمي کاربردي:
کارگاه يا شيشه گري، گرافيک و نقشه خواني، اصول محاسبات شيمي صنعتي، شيمي صنعتي، کارآموزي تابستاني، گزارش نويسي و سمينار، اصول تصفيه آب و پسابهاي صنعتي، خوردگي فلزات. (بسياري از دروس اين رشته همراه با آزمايشگاه است.)
گرایش های رشته شیمی در مقطع کارشناسی ارشد
رشته شیمی در مقطع کارشناسی ارشد دارای گرایشهای شیمی آلی، شیمی تجزیه، شیمیمعدنی، شیمی فیزیک، شیمی کاربردی، نانو شیمی و فیتو شیمی است.
گرایش شیمی آلی
واژه ” آلی” باقیمانده از روزگاری است که ترکیبهای شیمیایی را، بسته به این کهاز چه محلی منشاء گرفته باشند، به دو طبقه غیر آلی و آلی تقسیم میکردند. ترکیبهایغیر آلی ، ترکیب هایی بودند که از مواد معدنی بدست میآمدند. ترکیبات آلی،ترکیبهایی بودند که از منابع گیاهی یا حیوانی، یعنی از مواد تولید شده به وسیلهارگانیسمهای زنده بدست میآمدند. اما با سنتز اوره از مواد معدنی که یک ترکیب آلیاست این طبقه بندی صرفا” برای آسانی کار می باشد. شیمی آلی شیمی ترکیبات کربن است که وسیع ترین طیف ترکیبات را دارد.
گرایش شیمی تجزیه
شیمی تجزیه شامل جداسازی، شناسایی و تعیین مقدار نسبی اجزای سازنده یک نمونه ازماده است. شیمی تجزیه نقشی حیاتی را در توسعه علوم مختلف به عهده دارد، لذا ابداعفنون جدید تجزیه و بسط و تکامل روشهای تجزیه شیمیایی موجود، آنقدر سریع و گستردهاست که اندکی درنگ در تعقیب رویدادهای تازه سبب بوجود آمدن فاصلههای بسیار زیادعلمی خواهد شد. نقش این فنون در فعالیت های تولیدی روز به روز گستردهتر وپردامنهتر میگردد. امروزه، کنترل کیفیت محصولات صنعتی و غیر صنعتی، جایگاهویژهای دارد که اساس این کنترل کیفیت را تجزیههای شیمیایی انجام شده به کمکروشهای مختلف تجزیهای تشکیل میدهد.
گرایش شیمی فیزیک
شیمی فیزیک بخشی از علم شیمی است که در آن، از اصول و قوانین فیزیکی برای حلمسائل شیمیایی استفاده میشود. به عبارت دیگر، هدف از شیمی فیزیک، فراگیری اصولنظری فیزیک در توجیه پدیدههای شیمیایی است. برای آشنایی بیشتر با علم شیمی فیزیک،باید با زیر مجموعههای این علم آشنا شویم و اهداف این علم را در دل این زیرمجموعهها بیابیم.
گرایش شیمی معدنی
شاخه بزرگی از علم شیمی است که بطور کلی شامل بررسی، تحلیل و تفسیر نظریههایخواص و واکنشهای تمام عناصر و ترکیبات آنها به غیر از ترکیبات آلی می باشد. به عبارتدیگر میتوان چنین اظهار نظر کرد که شیمی معدنی کلیه موادی را که از جمله ترکیباتکربن نباشند، به استثنای اکسیدهای کربن و دیسولفید کربن دربرمیگیرد.
گرایش نانو شیمی
برای شروع بهتر است تعریفی عام از علم فناوری نانو داشته باشیم . این فناوریپدیده هزاره سوم می باشد و ورود به این عرصه اجتناب ناپذیر است. در واقع این زمینهرا نمی توان به عنوان رشته جدیدی معرفی کرد بلکه رویکردی جدید به کلیه علوم و فنونموجود در مقیاس نانو است .اگر از دیدگاه شیمی و مهندسی شیمی به فناوری نانو نگریستهشود، می توان گفت رشته نانو شیمی تقریباً در تمامی علوم و فنون به کار می رود. بهعبارت دیگر در زمینه های مختلفی از جمله سوخت، پلیمر، رنگ، ساخت و ساز، پوشاک،دارو، غذا و به طور کلی هر آنچه که به شیمی و مهندسی شیمی مر بوط می شود، می تواناز مزایای این فناوری بهره جست.
گرایش فیتوشیمی
فیتوشیمی دانش بررسی و مطالعه ترکیبات شیمیایی گیاهی است. به بیان دیگرمی توانگفت شاخه ای از علم شیمی است که موضوع آن، مطالعه ترکیبات شیمیایی گیاهان است. ازجمله این ترکیبات، متابولیت های ثانویه گیاهی است. در مفهومی اختصاصی تر، فیتوشیمیبا شیمی گیاهان دارویی مرتبط است و در طول قرون متمادی بسیاری از ترکیبات گیاهینقشی اساسی درصنایع داروسازی داشته اند. تکنیک های رایج دراین علم عبارتند از: استخراج و جدا سازی، تغلیظ، آنالیز و تکنیک های کروماتوگرافی و الکتروفورز که درنهایت شناخت فرمولهای دقیق ساختاری و مسیرهای بیوسنتزی را امکان پذیر می سازد.شواهد فیتوشیمیایی از جمله شواهد و صفات مورد استفاده در طبقه بندی های فیلوژنتیکیهستند، به گونه ای که در گونه های دارای قرابت و خویشاوندی با یکدیگر، ترکیباتمشابهی یافت می شود اما همیشه نیز این گونه نیست.
تواناییهای فارغالتحصیلان رشته شیمی
شیمی از جمله معدود رشتههایی است که فارغالتحصیل آن میتواند همیشه مشغول بهکار باشد. چون هر کارخانهای که دایر شود، در بخش کنترل کیفیت کالاهای ساخته شدهنیاز به یک شیمیدان دارد. در تمام صنایع نیز احتیاج به فارغالتحصیلان شیمی داریمتا مواد اولیه را با توجه به استانداردهای جهانی بررسی کرده و رد یا قبول کنند. درمقطع لیسانس شیمی دارای دو گرایش محض و کاربردی است. فارغالتحصیل شیمی محض در شروعیک فعالیت صنعتی نقش دارد چرا که او راهکارهای تئوریک ساخت یک ماده را ارائه میدهدو سپس یک فارغالتحصیل شیمی کاربردی و یا مهندس شیمی طراحی نیمه صنعتی ماده موردنظر را ارائه میدهد.
فارغالتحصیلان این دورهمیتوانند مسؤولیت زمینههای مختلف از جمله موارد زیر را عهدهدارباشند:
1. طرح، نظارت و اجرای طرحهای تحقیقاتی کوچک و بزرگ شیمیایی در سطوح مختلفکاربردی و علمی محض، در دانشگاهها، کارخانجات و مراکز تحقیقاتی، به منظور ارتقایکمی و کیفی محصولات مورد نیاز جامعه.
2. مسوولیت و ارائه خدمات در آزمایشگاههای کنترل کیفی، پیگیری و ارائه معیارهایاستاندارد به منظور افزایش کمیت و کیفیت محصولات تولیدی و همچنین مواد مصرفیکارخانهها و صنایع.
3. ارائه خدمات آموزشی در سطح دانشگاهها، دبیرستانها و موسسات آموزشی.
4. ارائه طرح های پژوهشی به منظور استفاده از منابع اولیه ارزنده موجود در جامعه درجهت افزایش بهرهوری از آنها و جلوگیری از صادرات بیرویه مواد اولیه ارزشمند وتبدیل آنها به محصولات واسطهای که ارزش اقتصادی بالاتری دارند.
5. ارائه خدمات در کارخانجاتپتروشیمی،پلاستیک،لاستیک،رنگورزین، الیاف، صنایع غذایی، صنایع دارویی، بهداشتی و شویندهها.
6. آمادگی برای ادامه تحصیلات در مقاطع بالاتر برای تامین کادر علمی دانشگاه ها وسایر مراکز علمی.
7. کمک به توسعه صنایع دستی که در سطح گستردهای در جامعه پراکنده هستند؛ از جملهساخت رنگهای بهتر و متنوعتر ، بخصوص استفاده از رنگهای طبیعی موجود در صنعتفرش.
8. استفاده از گیاهان دارویی فراوانی که در مملکت موجودند، به منظور استخراج وشناسایی موارد کاربرد این گیاهان به کمک متخصصان داروساز.